Çocuklarda Göğüs ve Kalp Ağrısında Hangi Testler Yapılır?

Çocuklarda göğüs ve kalp ağrısında hangi testler yapılır? Çocuğun şikâyetine, ağrının ne zaman ortaya çıktığına ve fizik muayene bulgularına göre EKG, ekokardiyografi (EKO), Holter EKG veya efor testi gibi kardiyolojik incelemeler kullanılabilir. Ancak göğüs ağrısı yaşayan her çocukta bu testlerin tamamının yapılması gerekmez. Çocuklarda göğüs ağrısının önemli bir bölümü kalp dışındaki nedenlerle ilişkili olduğu için test seçimi, çocuğun öyküsü ve muayenesi doğrultusunda yapılır.

Çocuklarda Göğüs Ağrısı Her Zaman Kalple İlgili midir?

Hayır. Çocuklarda göğüs ağrısının kalp hastalığıyla ilişkili olması yetişkinlere göre daha seyrektir. Göğüs duvarı, kaslar, solunum sistemi, sindirim sistemi veya fiziksel aktiviteye bağlı zorlanmalar çocukluk çağında göğüs ağrısına yol açabilir.

Bu nedenle bir çocuğun “kalbim ağrıyor” demesi doğrudan kalp hastalığı olduğu anlamına gelmez. Çocuklar göğüs bölgesindeki farklı ağrıları da kalp ağrısı olarak tarif edebilir.

Bununla birlikte bazı özellikler kardiyolojik değerlendirmeyi daha önemli hale getirir. Özellikle ağrının egzersiz sırasında başlaması, çarpıntı veya bayılmayla birlikte görülmesi, çocuğun daha önce bilinen bir kalp hastalığının bulunması ya da ailede genç yaşta açıklanamayan ani ölüm öyküsünün olması durumunda daha ayrıntılı inceleme gerekebilir.

Göğüs Ağrısı Olan Çocukta İlk Değerlendirme Nasıl Yapılır?

Testlerden önce en önemli aşamalardan biri ayrıntılı öykü ve fizik muayenedir. Her çocukta doğrudan EKG veya EKO ile başlamak yerine ağrının özelliklerini anlamak gerekir.

Değerlendirmede genellikle şu soruların yanıtları araştırılır:

• Ağrı ne zaman başladı?
• Ne kadar sürüyor?
• Spor veya koşu sırasında mı ortaya çıkıyor?
• Nefes almakla artıyor mu?
• Çocuk ağrıyan yeri parmağıyla gösterebiliyor mu?
• Ağrıya çarpıntı eşlik ediyor mu?
• Baş dönmesi veya bayılma yaşandı mı?
• Çocukta nefes darlığı var mı?
• Daha önce kalpte üfürüm veya doğumsal kalp hastalığı saptandı mı?
• Ailede genç yaşta önemli kalp hastalığı veya açıklanamayan ani ölüm öyküsü var mı?

Bu bilgiler, hangi testin gerçekten gerekli olduğunun belirlenmesinde önemli rol oynar.

Çocuklarda Göğüs Ağrısında EKG Ne Gösterir?

Elektrokardiyografi (EKG), kalbin elektriksel aktivitesini kaydeden temel kardiyolojik incelemelerden biridir.

EKG ile:

• Kalp hızı
• Kalp ritmi
• Elektriksel iletim özellikleri
• Bazı ritim bozuklukları
• Kalbin elektriksel aktivitesindeki belirli değişiklikler

değerlendirilebilir.

Çocuk göğüs ağrısına ek olarak çarpıntı hissediyorsa EKG özellikle önemli bilgiler sağlayabilir. Ancak EKG birkaç saniyelik veya kısa süreli bir kayıt olduğu için aralıklı ortaya çıkan ritim sorunlarını her zaman yakalamayabilir.

Bu nedenle normal bir EKG sonucu, çocuğun daha önce hiç ritim problemi yaşamadığını tek başına göstermez.

Ekokardiyografi Göğüs Ağrısında Neden Yapılır?

Ekokardiyografi (EKO), kalbin yapısını ve çalışma biçimini ses dalgalarıyla görüntüler. EKG'den farklı olarak kalbin elektriksel ritmini değil, anatomik yapısını değerlendirir.

EKO ile:

• Kalp odacıkları
• Kalp kası
• Kalp kapakları
• Kalbin kasılma fonksiyonu
• Büyük damarların bazı bölümleri
• ASD veya VSD gibi yapısal kalp sorunları

incelenebilir.

Çocuklarda göğüs ağrısı bulunan her hastada EKO yapılması gerekmez. Muayene sırasında kalpte üfürüm duyulması, daha önce bilinen doğumsal kalp hastalığının bulunması veya yapısal bir kalp sorunu düşündüren bulguların görülmesi durumunda ekokardiyografi daha anlamlı hale gelebilir.

Bu noktada çocuk ekokardiyografi (EKO) sayfasına iç link verilmesi, hem kullanıcı hem de SEO açısından uygun olacaktır.

Çarpıntı ile Birlikte Göğüs Ağrısında Holter Gerekir mi?

Çocuğun göğüs ağrısına çarpıntı eşlik ediyorsa ritmin daha uzun süre takip edilmesi gerekebilir. Holter EKG bu amaçla kullanılan yöntemlerden biridir.

Holter cihazı kalbin elektriksel aktivitesini günlük yaşam sırasında daha uzun süre kaydeder. Çocuk okula giderken, dinlenirken veya günlük aktivitelerini sürdürürken kalp ritmi kayıt altında tutulabilir.

Holter özellikle:

• Gün içerisinde tekrarlayan çarpıntı,
• Kalpte tekleme hissi,
• Aralıklı ritim düzensizliği,
• Baş dönmesiyle birlikte çarpıntı

gibi şikâyetlerin değerlendirilmesinde kullanılabilir.

Ancak çarpıntı çok seyrek ortaya çıkıyorsa kısa süreli Holter kaydı sırasında atak yakalanmayabilir. Böyle durumlarda kullanılacak ritim kayıt yöntemi şikâyetin sıklığına göre değişebilir.

Efor Testi Hangi Çocuklarda Yapılır?

Göğüs ağrısı özellikle koşma, futbol, basketbol veya başka fiziksel aktiviteler sırasında ortaya çıkıyorsa efor testi değerlendirmeye katkı sağlayabilir.

Efor testinde çocuk kontrollü şekilde egzersiz yaparken kalp hızı ve elektriksel aktivitesi takip edilir. Böylece egzersiz sırasında ortaya çıkan belirtiler ile kalbin verdiği yanıt arasında ilişki kurulmaya çalışılır.

Efor testi özellikle uygun yaştaki çocuklarda:

• Spor sırasında göğüs ağrısı
• Egzersiz sırasında çarpıntı
• Fiziksel aktiviteyle gelişen baş dönmesi
• Egzersiz kapasitesinde beklenmedik azalma

gibi durumlarda kullanılabilir.

Her göğüs ağrısı yaşayan çocuk için efor testi yapılması gerekmez. Test kararı çocuğun yaşına, belirtilerine ve klinik değerlendirmeye göre verilir.

Spor Sırasında Göğüs Ağrısı Neden Daha Dikkatli Değerlendirilir?

Çocuklarda göğüs ağrısının büyük bölümü kalp kaynaklı olmasa da egzersizin ortasında ortaya çıkan ağrı daha dikkatli ele alınır.

Spor sırasında kalp daha hızlı çalışır ve dokuların artan oksijen ihtiyacını karşılamak için daha fazla kan pompalar. Bu sırada bazı ritim sorunları veya daha seyrek görülen kardiyolojik hastalıklar belirti verebilir.

Özellikle göğüs ağrısına:

• Bayılma
• Belirgin çarpıntı
• Baş dönmesi
• Olağan dışı nefes darlığı
• Aktiviteyi sürdürememe

eşlik ediyorsa sporcu çocuklarda kalp kontrolü açısından değerlendirme uygun olabilir.

Buna karşılık egzersizden sonra göğüs kaslarında ortaya çıkan ve hareketle değişen ağrı farklı bir nedene bağlı olabilir. Ağrının karakteri bu nedenle önemlidir.

Çocuklarda Göğüs Ağrısı ve Bayılma Birlikte Olursa Ne Yapılır?

Çocuklarda bayılmanın birçok nedeni vardır ve her bayılma kalp hastalığından kaynaklanmaz. Açlık, susuzluk, sıcak ortam veya uzun süre ayakta kalmak çocuklarda sık görülen bayılma nedenleri arasındadır.

Ancak bayılmanın egzersiz sırasında meydana gelmesi veya hemen öncesinde çarpıntı ve göğüs ağrısı yaşanması kardiyolojik açıdan daha dikkatli değerlendirilir.

Bu durumda çocuğun öyküsüne göre:

• EKG
• EKO
• Holter
• Efor testi

gibi yöntemlerden uygun olanları seçilebilir.

Ailede kalıtsal ritim bozukluğu, kardiyomiyopati veya genç yaşta açıklanamayan ani ölüm öyküsü varsa bu bilginin doktora aktarılması da önemlidir.

Çocuğun Kalbi Ağrıyorsa Hangi Test Önce Yapılır?

Bütün çocuklar için geçerli tek bir “ilk test” yoktur. Test seçimini çocuğun şikâyeti ve muayene bulguları belirler.

Örneğin çocuğun temel şikâyeti ani başlayan çarpıntıysa EKG ve ritim değerlendirmesi ön plana çıkabilir. Kalpte üfürüm duyuluyorsa veya yapısal bir kalp hastalığından şüpheleniliyorsa EKO gündeme gelebilir.

Şikâyet yalnızca spor sırasında ortaya çıkıyorsa uygun hastalarda efor testi düşünülebilir. Gün içinde tekrarlayan çarpıntı varsa Holter EKG daha yararlı olabilir.

Bu yaklaşımın amacı mümkün olduğunca fazla test yapmak değil, doğru çocuğa doğru incelemeyi seçmektir.

Göğüs Ağrısında Hangi Belirtiler Daha Fazla Önem Taşır?

Çocuklarda göğüs ağrısı çoğu zaman ciddi bir kalp sorununun işareti değildir. Bununla birlikte bazı özellikler değerlendirme ihtiyacını artırabilir.

Özellikle:

• Egzersizin ortasında başlayan göğüs ağrısı
• Göğüs ağrısıyla birlikte bayılma
• Çarpıntıyla birlikte ağrı
• Belirgin nefes darlığı
• Egzersiz performansında ani düşüş
• Bilinen doğumsal kalp hastalığı
• Ailede genç yaşta açıklanamayan ani ölüm
• Tekrarlayan veya giderek artan şikâyetler

çocuk kardiyolojisi değerlendirmesinde önem taşır.

Çocukta bilinç kaybı, ciddi nefes alma güçlüğü veya genel durumda belirgin bozulma bulunuyorsa rutin kontrol yerine hızlı tıbbi değerlendirme gerekir.

Çocuk Kardiyolojisinde Göğüs Ağrısı Nasıl Ele Alınır?

Çocuklarda göğüs ağrısının değerlendirilmesindeki temel amaç her ağrıyı kalp hastalığı olarak yorumlamak değildir. Asıl amaç, sık görülen kalp dışı nedenlerle daha ayrıntılı değerlendirilmesi gereken kardiyolojik durumları birbirinden ayırmaktır.

Prof. Dr. Taner Yavuz’un uzmanlık alanı olan çocuk kardiyolojisinde göğüs ağrısı; çocuğun yaşı, ağrının egzersizle ilişkisi, varsa çarpıntı veya bayılma gibi eşlik eden belirtiler ve fizik muayene bulgularıyla birlikte değerlendirilir.

Gerekli görüldüğünde EKG, ekokardiyografi, Holter veya efor testi gibi incelemelerden yararlanılabilir. Çocukta hangi testin gerekli olduğu kişisel klinik bulgulara göre belirlenir.

Sıkça Sorulan Sorular

1. Çocuklarda göğüs ağrısında EKG çekilir mi?

Çocuğun şikâyetine ve muayene bulgularına göre EKG kullanılabilir. Özellikle göğüs ağrısına çarpıntı, baş dönmesi veya bayılma eşlik ediyorsa kalbin elektriksel aktivitesinin değerlendirilmesi önem kazanabilir.

2. Göğüs ağrısı olan her çocuğa EKO yapılır mı?

Hayır. Çocuklarda göğüs ağrısı bulunan her hastada EKO gerekli değildir. Muayene veya öykü yapısal bir kalp problemi düşündürüyorsa ekokardiyografi kullanılabilir.

3. Spor sırasında göğüs ağrısı yaşayan çocukta hangi testler yapılır?

Öncelikle ayrıntılı öykü ve muayene yapılır. Bulgulara göre EKG, EKO veya uygun yaştaki çocuklarda efor testi kullanılabilir.

4. Çarpıntı ve göğüs ağrısı birlikteyse Holter gerekir mi?

Holter, aralıklı çarpıntı ve ritim düzensizliklerinin değerlendirilmesinde yararlı olabilir. Ancak her çocukta gerekli değildir; şikâyetin sıklığına ve özelliklerine göre karar verilir.

5. Çocuklarda kalp ağrısı tehlikeli midir?

Çocuklarda göğüs bölgesindeki ağrıların büyük bölümü kalp kaynaklı değildir. Egzersiz sırasında başlayan ağrı, bayılma, çarpıntı veya belirgin nefes darlığıyla birlikteyse çocuk kardiyolojisi açısından daha ayrıntılı değerlendirilmesi uygun olur.

Çocuklarda Göğüs Ağrısı | Prof. Dr. Taner Yavuz

Çocuklarda göğüs ağrısının nedenlerini, hangi durumlarda kalple ilişkili olabileceğini ve ailelerin hangi belirtilere dikkat etmesi gerektiğini Prof. Dr. Taner Yavuz’un anlatımıyla aşağıdaki videodan izleyebilirsiniz.