Çocuk Kardiyoloji Muayenesi Nasıl Yapılır? Testler ve Süreç

Çocuk kardiyoloji muayenesi nasıl yapılır? Muayene genellikle çocuğun şikâyetlerinin ve sağlık geçmişinin dinlenmesiyle başlar, ardından kalp ve dolaşım sistemine yönelik fizik muayene yapılır. Çocuğun yaşına, şikâyetine ve muayene bulgularına göre EKG, ekokardiyografi, Holter veya efor testi gibi incelemelerden yararlanılabilir. Her çocuğa bütün testlerin yapılması gerekmez; amaç, yalnızca gerekli incelemeleri seçerek çocuğun kalp sağlığını doğru şekilde değerlendirmektir.

Çocuk Kardiyoloji Muayenesinde Önce Neler Sorulur?

Çocuk kardiyolojisi değerlendirmesinin önemli bir bölümü aileden ve çocuktan alınan ayrıntılı öyküdür. Çünkü çarpıntı, göğüs ağrısı, bayılma veya çabuk yorulma gibi belirtilerin ne zaman ve hangi koşullarda ortaya çıktığı tanı sürecinde önemli bilgiler verir.

Doktor çocuğun mevcut şikâyetinin ne zaman başladığını, ne kadar sürdüğünü, ne sıklıkla tekrarlandığını ve egzersizle ilişkili olup olmadığını sorabilir. Bebeklerde ise beslenme sırasında yorulma, terleme, hızlı nefes alma, morarma veya yeterli kilo alamama gibi bulgular değerlendirilir.

Daha önce geçirilmiş hastalıklar, kullanılan ilaçlar ve bilinen herhangi bir kalp problemi de görüşmenin bir parçasıdır.

Aile öyküsü özellikle önem taşır. Ailede doğumsal kalp hastalığı, ritim bozukluğu, kalp kası hastalığı veya genç yaşta açıklanamayan ani ölüm öyküsü varsa bunun doktorla paylaşılması gerekir.

Çocuk Kardiyoloji Fizik Muayenesi Nasıl Yapılır?

Öykü alındıktan sonra çocuğun fizik muayenesi yapılır. Muayenenin temel amacı yalnızca kalp seslerini dinlemek değil, kalp ve dolaşım sistemini bir bütün olarak değerlendirmektir.

Doktor stetoskopla kalp seslerini dinler ve kalpte üfürüm veya normalden farklı bir ses bulunup bulunmadığını değerlendirir. Kalp hızı ve ritmi kontrol edilir. Kol ve bacaklardaki nabızların özellikleri de dolaşım hakkında önemli bilgiler verebilir.

Çocuğun yaşına göre tansiyon ölçümü yapılabilir. Bazı durumlarda parmağa veya ayağa yerleştirilen küçük bir sensörle oksijen satürasyonu da ölçülebilir.

Cilt renginde morarma, hızlı solunum veya dolaşımı düşündüren başka bir bulgu olup olmadığı da değerlendirilir.

Bu muayene ağrılı bir işlem değildir. Küçük çocukların sakin kalmasını sağlamak için muayenenin çocuğun rahat ettiği bir ortamda yapılması süreci kolaylaştırabilir.

Kalpte Üfürüm Duyulursa Ne Yapılır?

Çocukluk döneminde kalpte üfürüm duyulması oldukça sık karşılaşılan bir durumdur. Ancak her üfürüm kalp hastalığı anlamına gelmez.

Kalbin yapısı tamamen normal olduğu halde kanın kalp içerisinde akışı sırasında masum üfürüm adı verilen sesler duyulabilir. Bunun yanında ASD, VSD, kalp kapaklarıyla ilgili problemler veya farklı doğumsal kalp hastalıklarında da üfürüm ortaya çıkabilir.

Doktor üfürümün şiddeti, duyulduğu bölge ve diğer özelliklerini değerlendirir. Muayene sonucunda yapısal bir kalp problemi düşünülürse ekokardiyografi gerekebilir.

Bu nedenle yalnızca “üfürüm var” bilgisinden hareketle çocuğun kalp hastası olduğu düşünülmemelidir.

Çocuk Kardiyoloji Muayenesinde EKG Neden Çekilir?

Elektrokardiyografi yani EKG, kalbin elektriksel aktivitesini kaydeden temel kardiyolojik incelemelerden biridir.

Göğüs, kol ve bacaklara küçük elektrotlar yerleştirilerek kalbin elektriksel sinyalleri kaydedilir. İşlem çocuğa elektrik vermez ve ağrıya neden olmaz.

EKG özellikle:

• Çarpıntı
• Hızlı veya düzensiz kalp atımı
• Bayılma
• Bazı göğüs ağrıları
• Ritim bozukluğu şüphesi

gibi durumlarda önemli bilgiler sağlayabilir.

EKG kalbin o andaki ritmini gösterir. Bu nedenle çok seyrek ortaya çıkan bir çarpıntının standart EKG sırasında görülmemesi mümkündür. Böyle durumlarda daha uzun süreli ritim kaydı gerekebilir.

Ekokardiyografi Çocuklarda Ne Gösterir?

Ekokardiyografi ya da EKO, ses dalgaları kullanarak kalbin görüntülenmesini sağlar. Radyasyon içermez ve çocuklarda kalbin yapısal özelliklerini değerlendirmek için sık kullanılan yöntemlerden biridir.

EKO sırasında kalbin odacıkları, kalp kapakları, kalp kasının çalışması ve kalbe bağlı büyük damarlar incelenebilir. ASD ve VSD gibi doğumsal açıklıklar ile bazı kapak ve damar problemleri de değerlendirilebilir.

Ekokardiyografi ile EKG aynı işlem değildir. EKG kalbin elektriksel aktivitesini incelerken EKO kalbin yapısı ve çalışma biçimi hakkında bilgi verir.

Çocuğunuzda EKO planlandıysa işlemin nasıl gerçekleştirildiğine ilişkin ayrıntılar çocuk ekokardiyografi (EKO) sayfasında yer almaktadır.

Her Çocuk Kardiyoloji Muayenesinde EKO Yapılır mı?

Hayır. Çocuk kardiyoloji muayenesine gelen her çocuğa otomatik olarak ekokardiyografi yapılması gerekmez.

Test ihtiyacı çocuğun şikâyetine, fizik muayene bulgularına ve sağlık geçmişine göre belirlenir. Örneğin yapısal kalp hastalığından şüphelenilen bir çocukta EKO önemli bilgiler sağlayabilirken yalnızca belirli bir ritim problemi araştırılıyorsa farklı testler öncelikli olabilir.

Çocuk kardiyolojisinde önemli olan çok sayıda test yapmak değil, doğru soruya doğru testi seçmektir.

Holter EKG Hangi Durumlarda Kullanılır?

Holter, kalbin elektriksel aktivitesini günlük yaşam sırasında daha uzun süre boyunca kaydetmeye yardımcı olur.

Çarpıntının gün içerisinde ara sıra ortaya çıkması durumunda çocuk muayene olurken veya standart EKG çekilirken ritim tamamen normal olabilir. Holter kaydı, günlük hayat sırasında ortaya çıkan ritim değişikliklerini yakalamaya yardımcı olabilir.

Özellikle tekrarlayan çarpıntı, düzensiz kalp atımı veya bazı bayılma şikâyetlerinde doktor Holter incelemesini uygun görebilir.

Her çarpıntısı olan çocuğa Holter takılması gerekmez. Şikâyetin sıklığı ve özelliklerine göre standart EKG, Holter veya daha uzun süreli farklı ritim kayıt yöntemleri tercih edilebilir.

Çocuklarda Efor Testi Ne Zaman Yapılır?

Efor testi, uygun yaştaki ve koşu bandında hareket edebilen çocuklarda kalbin egzersize verdiği yanıtı değerlendirmek amacıyla kullanılabilir.

Özellikle fiziksel aktivite sırasında ortaya çıkan göğüs ağrısı, çarpıntı, nefes darlığı veya performans düşüşü gibi belirtilerde doktor gerekli görürse efor testi planlayabilir.

Test sırasında çocuğun kalp ritmi ve egzersize verdiği yanıt takip edilir. Amaç çocuğu mümkün olduğunca yormak değil, kontrollü fiziksel aktivite sırasında kalbin nasıl davrandığını değerlendirmektir.

Her çocuk için efor testi gerekli değildir. Test ihtiyacı yaş, fiziksel kapasite ve şikâyetin özelliklerine göre belirlenir.

Çocuk Kardiyoloji Muayenesine Gelmeden Önce Nasıl Hazırlanılmalı?

Çocuk kardiyoloji muayenesi için çoğu zaman özel bir hazırlık gerekmez. Ancak bazı bilgileri önceden hazırlamak muayenenin daha verimli geçmesine yardımcı olabilir.

Çocuğun daha önce yapılmış EKG, EKO, Holter veya diğer tetkikleri varsa bunların muayeneye getirilmesi faydalıdır. Kullanılan ilaçların isimleri de bilinmelidir.

Çarpıntı, bayılma veya göğüs ağrısı gibi aralıklı şikâyetlerde aileler belirtilerin ne zaman gerçekleştiğini not edebilir. Şikâyetin spor sırasında mı yoksa dinlenirken mi başladığı, ne kadar sürdüğü ve kendiliğinden geçip geçmediği önemli bilgiler sağlar.

Çocuğun kalp hızı aile tarafından ölçülebilmişse değerlerin kaydedilmesi de yardımcı olabilir. Ancak ailelerin yalnızca evdeki ölçümlere dayanarak tanı koymaya çalışmaması gerekir.

Çocuk Kardiyoloji Muayenesi Ne Kadar Sürer?

Muayene süresi her çocukta aynı değildir. Yalnızca fizik muayene gereken bir çocukla EKG ve ekokardiyografi gibi ek incelemelere ihtiyaç duyulan bir çocuğun değerlendirme süresi farklı olabilir.

Bebeğin veya küçük çocuğun muayene sırasında huzursuz olması da bazı işlemlerin daha uzun sürmesine neden olabilir.

Bu nedenle çocuk kardiyoloji muayenesini yalnızca belirli bir dakika üzerinden değerlendirmek doğru değildir. Önemli olan gerekli öykünün alınması, fizik muayenenin tamamlanması ve gerçekten ihtiyaç duyulan testlerin yapılmasıdır.

Çocuk Kardiyoloji Muayenesinde Test Sonuçları Nasıl Değerlendirilir?

Testlerin her biri kalple ilgili farklı bir soruya yanıt verir. Bu nedenle sonuçlar tek tek değil, çocuğun şikâyetleri ve muayene bulgularıyla birlikte değerlendirilir.

Örneğin normal bir EKO kalbin yapısal olarak değerlendirilmesini sağlar ancak aralıklı ortaya çıkan bir ritim bozukluğu için Holter gerekebilir. Benzer şekilde EKG'de görülen bir bulgu da gerektiğinde başka kardiyolojik incelemelerle birlikte ele alınabilir.

Muayene sonunda çocukta kalp açısından herhangi bir problem saptanmayabilir, belirli aralıklarla takip önerilebilir veya ek inceleme planlanabilir.

Çocuk kardiyoloji uzmanına hangi belirtilerde başvurulabileceği hakkında ayrıntılı bilgi için çocuk kardiyoloji doktoruna ne zaman başvurulmalı içeriği incelenebilir.

Çocuk Kardiyoloji Muayenesi Videosu

Çocuk kardiyolojisi değerlendirmesi ve kalp muayenesi hakkında Prof. Dr. Taner Yavuz'un anlatımını aşağıdaki videodan izleyebilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

1. Çocuk kardiyoloji muayenesi ağrılı mıdır?

Fizik muayene, EKG ve ekokardiyografi genellikle ağrıya neden olmaz. Çocuğun yaşına ve gerekli incelemelere göre süreç farklılık gösterebilir.

2. Çocuk kardiyoloji muayenesinde her zaman EKO çekilir mi?

Hayır. EKO ihtiyacı çocuğun şikâyetleri ve muayene bulgularına göre belirlenir. Her çocuğun tüm kardiyolojik testlerden geçmesi gerekmez.

3. Çarpıntısı olan çocuğa hangi test yapılır?

Değerlendirmede EKG kullanılabilir. Çarpıntı aralıklı ortaya çıkıyorsa doktor Holter gibi daha uzun süreli ritim kayıt yöntemlerini tercih edebilir.

4. Spor yapan çocuklarda efor testi gerekir mi?

Her spor yapan çocuğa efor testi yapılmaz. Egzersiz sırasında göğüs ağrısı, çarpıntı veya farklı belirtiler bulunuyorsa çocuğun durumuna göre efor testi planlanabilir.

5. İlk çocuk kardiyoloji muayenesine eski testler götürülmeli mi?

Varsa eski EKG, EKO, Holter raporları, hastane kayıtları ve kullanılan ilaçlarla ilgili bilgilerin muayeneye getirilmesi önceki ve mevcut bulguların karşılaştırılmasına yardımcı olabilir.