
İçindekiler
Çocuklar göğüs ağrısını batma, yanma, baskı, sıkışma veya kısa süreli keskin ağrı şeklinde tarif edebilir. Bazı çocuklar ise göğsün herhangi bir bölgesindeki rahatsızlığı doğrudan “kalbim ağrıyor” şeklinde ifade eder.
Bu nedenle çocuğun kullandığı kelimeden çok ağrının özelliklerine odaklanmak gerekir.
Çocuklarda göğüs ağrısının nedenleri kalp dışı ve kalple ilişkili nedenler olarak iki ana grupta değerlendirilebilir. Kalp dışı nedenler çok daha sık görülür. Göğüs duvarındaki kasların zorlanması, spor veya ani hareket sonrası gelişen ağrılar, solunum yolu enfeksiyonları ve bazı sindirim sistemi sorunları bunlar arasında yer alabilir.
Kalple ilişkili nedenler daha seyrektir ancak bazı belirtiler bulunduğunda bunların dışlanması önem taşır.
Hayır. Çocukluk çağındaki göğüs ağrılarının büyük bölümü kalple ilişkili değildir.
Özellikle çocuğun parmağıyla tek bir noktayı gösterebildiği, hareketle veya göğüs duvarına basmakla değişen kısa süreli ağrılar sıklıkla kas-iskelet sistemiyle ilişkili olabilir. Bununla birlikte yalnızca ağrının tarifine dayanarak kesin bir neden belirlemek doğru değildir.
Kalp açısından daha fazla dikkat gerektiren durumlarda ağrı genellikle başka belirtilerle birlikte ortaya çıkar. Egzersiz sırasında başlayan ağrı, bayılma, belirgin çarpıntı, nefes darlığı veya egzersiz kapasitesinde beklenmeyen azalma değerlendirmede daha fazla önem taşır.
Koşma, futbol, basketbol, yüzme veya başka yoğun fiziksel aktiviteler sırasında kalp daha hızlı çalışır ve vücudun artan oksijen ihtiyacını karşılamak için daha fazla kan pompalar.
Çocuklarda spor sırasında görülen göğüs ağrısı da çoğu zaman kalp kaynaklı değildir. Ancak bazı kardiyolojik hastalıklar özellikle efor sırasında belirti verebildiği için bu durum dinlenme sırasında görülen sıradan bir ağrıdan farklı değerlendirilir.
Özellikle çocuk daha önce rahatlıkla yaptığı aktivitelerde zorlanmaya başladıysa, ağrı nedeniyle sporu bırakmak zorunda kalıyorsa veya ağrıya baş dönmesi, bayılma ve nefes darlığı eşlik ediyorsa çocuk kardiyolojisi değerlendirmesi gerekir.
Lisanslı veya yoğun spor yapan çocuklarda yeni başlayan belirtiler de göz ardı edilmemelidir.
Çarpıntı, çocuğun kalp atımlarını normalden hızlı, kuvvetli veya düzensiz hissetmesidir. Egzersiz, ateş veya heyecan sırasında kalbin hızlanması normal bir fizyolojik yanıt olabilir. Ancak çocuk dinlenirken birden başlayan hızlı kalp atımı ile birlikte göğüs ağrısı tarif ediyorsa ritim açısından değerlendirme gerekebilir. Özellikle ağrı sırasında kalbin “bir anda çok hızlı attığını” söyleyen veya şikâyete baş dönmesi ve bayılacak gibi olma hissi eşlik eden çocuklarda ritim kaydı önemli bilgiler sağlayabilir. Bu konu hakkında daha ayrıntılı bilgi için çocuklarda çarpıntı içeriği incelenebilir.
Çocuklarda bayılmanın birçok farklı nedeni vardır ve bayılmaların tamamı kalp hastalığıyla ilişkili değildir.
Bununla birlikte egzersiz sırasında meydana gelen bayılma çocuk kardiyolojisi açısından daha dikkatli değerlendirilir. Özellikle göğüs ağrısı veya çarpıntının hemen ardından gelişen bilinç kaybında çocuğun kalp ritmi ve yapısal kalp hastalıkları açısından değerlendirilmesi gerekebilir.
Ailede genç yaşta açıklanamayan ani ölüm, ciddi ritim bozukluğu veya kalp kası hastalığı öyküsü bulunması da doktorla paylaşılması gereken önemli bilgiler arasındadır.
Çocukta devam eden bilinç kaybı, ciddi solunum güçlüğü veya genel durumda belirgin bozulma bulunuyorsa rutin randevu beklenmeden tıbbi yardım alınmalıdır.
Çocuklarda kalp kaynaklı göğüs ağrısı nadir olmakla birlikte farklı nedenlerle ortaya çıkabilir.
Kalp kasını etkileyen kardiyomiyopatiler, miyokardit gibi kalp kası hastalıkları, bazı kalp kapağı problemleri, belirli ritim bozuklukları ve nadir koroner arter anomalileri göğüs ağrısıyla ilişkili olabilir.
Doğumsal kalp hastalıklarında da çocuğun sahip olduğu yapısal probleme göre egzersiz kapasitesinde azalma, nefes darlığı veya göğüs rahatsızlığı görülebilir.
Bu hastalıkların yalnızca göğüs ağrısı üzerinden tanınması mümkün değildir. Çocuğun sağlık öyküsü, fizik muayenesi ve gerekli durumlarda yapılan kardiyolojik incelemeler birlikte değerlendirilir.
Değerlendirmede ilk adım ayrıntılı öyküdür. Doktor ağrının ne zaman başladığını, ne kadar sürdüğünü, göğsün hangi bölgesinde hissedildiğini ve fiziksel aktiviteyle ilişkili olup olmadığını sorgular.
Ayrıca ağrı sırasında çarpıntı, nefes darlığı, baş dönmesi veya bayılma yaşanıp yaşanmadığı değerlendirilir.
Fizik muayenede kalp sesleri ve nabızlar kontrol edilir, tansiyon ölçülebilir ve kalpte üfürüm bulunup bulunmadığı değerlendirilir. Çocuğun klinik durumuna göre oksijen düzeyinin ölçülmesi de gerekebilir.
Bu ilk değerlendirme, hangi testlerin gerçekten gerekli olduğunu belirlemek açısından önemlidir.
Her göğüs ağrısı yaşayan çocuğa EKG, EKO, Holter ve efor testinin tamamının yapılması gerekmez. Test seçimi ağrının özelliklerine ve muayene bulgularına göre yapılır.
EKG, kalbin elektriksel aktivitesini ve ritmini değerlendirir. Özellikle çarpıntının eşlik ettiği veya ritim problemi düşünülen durumlarda kullanılabilir.
Ekokardiyografi (EKO) ise kalbin yapısını ses dalgalarıyla görüntüler. Kalp odacıkları, kapakları, kalp kası ve bazı büyük damarların değerlendirilmesine yardımcı olur. EKO'nun nasıl uygulandığını merak eden aileler çocuk ekokardiyografi (EKO) sayfasını inceleyebilir.
Holter EKG, çarpıntı gibi şikâyetlerin aralıklı ortaya çıktığı durumlarda daha uzun süreli ritim kaydı sağlar. Efor testi ise özellikle fiziksel aktivite sırasında gelişen belirtilerin değerlendirilmesinde uygun çocuklarda kullanılabilir.
Bu bölümde Prof. Dr. Taner Yavuz’un çocuklarda göğüs ağrısının nedenlerini, hangi özelliklerin daha fazla önem taşıdığını ve ne zaman çocuk kardiyolojisi değerlendirmesi gerektiğini anlattığı video kullanılabilir.
Mevcut sayfada dört ayrı video embed noktası bulunuyor. Yeni versiyonda sayfayı gereksiz yere bölmemek için ana göğüs ağrısı videosunu burada tutup, diğer videolar gerçekten farklı ve doğrudan ilgili bir konuyu açıklamıyorsa azaltmak daha temiz bir kullanıcı deneyimi sağlar. drtaneryavuz.com
Göğüs ağrısının tek başına bulunmasından çok eşlik eden belirtiler önemlidir. Özellikle efor sırasında başlayan ağrı, göğüs ağrısıyla birlikte bayılma veya belirgin çarpıntı, nefes darlığı, egzersiz kapasitesinde ani düşüş, bilinen kalp hastalığı veya ailede genç yaşta ciddi kalp hastalığı öyküsü bulunması değerlendirmeyi daha önemli hale getirir.
Çocuğun ağrısı tekrarlıyorsa veya günlük yaşamını ve spor aktivitelerini belirgin şekilde etkiliyorsa da doktor değerlendirmesi uygun olur.
Prof. Dr. Taner Yavuz’un çocuk kardiyolojisi alanındaki değerlendirmelerinde göğüs ağrısı; çocuğun yaşı, ağrının özellikleri, egzersizle ilişkisi, aile öyküsü ve varsa diğer kardiyolojik belirtilerle birlikte ele alınır.
Çocuklarda göğüs ağrısı sık görülebilir ve çoğu zaman ciddi bir kalp hastalığından kaynaklanmaz. Ancak tekrarlayan veya egzersiz sırasında ortaya çıkan ağrı değerlendirilmelidir.
Göğsün sol tarafında ağrı bulunması tek başına kalp hastalığını göstermez. Kaslar, kaburgalar ve göğüs duvarıyla ilişkili sorunlar da aynı bölgede ağrı oluşturabilir.
Egzersiz sırasında başlayan göğüs ağrısı çocuk kardiyolojisi açısından daha dikkatli değerlendirilir. Özellikle bayılma, çarpıntı veya nefes darlığı eşlik ediyorsa değerlendirme geciktirilmemelidir.
Hayır. EKO ihtiyacı çocuğun öyküsü ve fizik muayene bulgularına göre belirlenir. Yapısal bir kalp hastalığından şüphelenildiğinde ekokardiyografi kullanılabilir.
Ağrı ile birlikte ani veya tekrarlayan çarpıntı bulunuyorsa ritim bozuklukları açısından değerlendirme gerekebilir. Baş dönmesi veya bayılma da eşlik ediyorsa kardiyolojik değerlendirme daha fazla önem taşır.