
İçindekiler
Göğüs ağrısı, çocuk kardiyolojisi polikliniklerine başvurunun sık nedenlerinden biridir. Özellikle okul çağı çocukları ve ergenlerde zaman zaman göğüs ağrısı şikâyeti görülebilir. Bu nedenle çocuğun göğüs ağrısından yakınması her zaman ciddi bir hastalık olduğu anlamına gelmez.
Aileler için göğüs ağrısı çoğu zaman kalp hastalığını çağrıştırsa da çocukluk çağında görülen göğüs ağrılarının yalnızca küçük bir kısmı kalp kaynaklıdır. Bununla birlikte, kalp ile ilişkili nedenlerin dışlanabilmesi için doğru değerlendirme yapılması önem taşır.
Çocuk kardiyolojisi pratiğinde göğüs ağrısı nedeniyle başvuran birçok çocukta yapılan muayene ve tetkikler sonucunda ciddi bir kalp hastalığı saptanmaz. Ancak bazı çocuklarda doğumsal kalp hastalıkları, ritim bozuklukları, kalp kası hastalıkları veya nadir görülen damar anomalileri göğüs ağrısına neden olabilir.
Bu nedenle göğüs ağrısının ne kadar sık görüldüğünden çok, ağrının özelliklerinin doğru değerlendirilmesi önemlidir. Özellikle aşağıdaki durumlar çocuk kardiyolojisi açısından daha dikkatli incelenmelidir:
Bu tür durumlarda ayrıntılı çocuk kardiyolojisi değerlendirmesi, olası kalp kaynaklı nedenlerin araştırılması açısından önem taşır.
Göğüs ağrısının sık görülmesi, her zaman önemsiz olduğu anlamına gelmez. Önemli olan, hangi çocukların ayrıntılı incelemeye ihtiyaç duyduğunu belirlemek ve gerekli durumlarda erken tanı koyabilmektir.
Çocuğunda göğüs ağrısı olan ailelerin en çok merak ettiği konu, ağrının kalple ilişkili olup olmadığıdır. Göğüs ağrısı denildiğinde ilk akla gelen organ kalp olsa da çocukluk çağında görülen göğüs ağrılarının büyük çoğunluğu kalp kaynaklı değildir.
Bununla birlikte, bazı durumlarda göğüs ağrısı kalp ve dolaşım sistemi ile ilgili hastalıkların belirtisi olabilir. Bu nedenle özellikle belirli özellikler taşıyan göğüs ağrılarının çocuk kardiyolojisi uzmanı tarafından değerlendirilmesi önemlidir.
Çocuklarda göğüs ağrısına neden olan kalp hastalıkları nadir görülür. Ancak nadir olması, göz ardı edilmesi gerektiği anlamına gelmez. Çocuk kardiyolojisinin temel amacı, çok sayıda masum göğüs ağrısı arasından kalp hastalığına bağlı olabilecek vakaları ayırt etmektir.
Bu nedenle göğüs ağrısının süresi, şiddeti, ortaya çıkış şekli ve eşlik eden belirtiler dikkatle değerlendirilir.
Aşağıdaki durumlarda kalp kaynaklı nedenler açısından daha ayrıntılı inceleme gerekebilir:
Bu belirtiler her zaman kalp hastalığı olduğu anlamına gelmese de çocuk kardiyolojisi değerlendirmesini gerekli kılabilir.
Hayır. Her göğüs ağrısı şikâyeti olan çocuğa ileri düzey kalp tetkikleri yapılması gerekmez. Öncelikle ayrıntılı öykü alınır ve fizik muayene yapılır.
Çocuk kardiyolojisi uzmanı;
değerlendirerek hangi incelemelerin gerekli olduğuna karar verir.
Göğüs ağrısı yaşayan her çocukta paniğe kapılmak doğru değildir. Ancak özellikle eforla ortaya çıkan, tekrarlayan veya çarpıntı, nefes darlığı ve bayılma gibi belirtilerle birlikte görülen ağrılar ihmal edilmemelidir.
Doğru değerlendirme sayesinde hem ailelerin gereksiz kaygıları giderilebilir hem de nadir görülen kalp hastalıkları erken dönemde tespit edilebilir.
Çocuklarda göğüs ağrısı çoğu zaman kalp hastalığından kaynaklanmasa da bazı durumlarda altta yatan bir kalp rahatsızlığının belirtisi olabilir. Bu nedenle göğüs ağrısının özelliklerinin dikkatli değerlendirilmesi ve gerekli durumlarda çocuk kardiyolojisi incelemesinin yapılması önemlidir.
Kalp hastalığına bağlı göğüs ağrıları genellikle belirli özellikler gösterir ve çoğu zaman tek başına ortaya çıkmaz. Ağrıya eşlik eden diğer bulgular tanı açısından önemli ipuçları sağlayabilir.
Çocukluk çağında göğüs ağrısına neden olabilen kalp hastalıkları arasında:
yer alabilir.
Bu hastalıkların bir kısmı oldukça nadir görülmekle birlikte, erken tanı açısından dikkatli değerlendirme gerektirir.
Göğüs ağrısına aşağıdaki belirtilerden birinin eşlik etmesi durumunda kalp hastalığı olasılığı açısından daha ayrıntılı inceleme yapılabilir:
Özellikle spor sırasında ortaya çıkan göğüs ağrıları çocuk kardiyolojisi açısından önem taşır ve mutlaka değerlendirilmelidir.
Hayır. Birçok doğumsal kalp hastalığı veya ritim bozukluğu göğüs ağrısı olmadan da seyredebilir.
Aynı şekilde göğüs ağrısı yaşayan çocukların büyük bölümünde de herhangi bir kalp hastalığı saptanmaz. Bu nedenle yalnızca ağrının varlığı veya yokluğu ile kalp hastalığı tanısı koymak mümkün değildir.
Çocuk kardiyolojisi uzmanı tarafından yapılan değerlendirmede öncelikle ayrıntılı öykü alınır ve fizik muayene yapılır. Gerekli görüldüğünde:
gibi incelemeler planlanabilir.
Bu değerlendirmeler sayesinde göğüs ağrısının kalp ile ilişkili olup olmadığı büyük ölçüde netleştirilebilir.
Çocuklarda göğüs ağrısının kalp kaynaklı nedenleri nadir görülse de bazı durumlarda ayrıntılı değerlendirme gerektirebilir. Özellikle efor sırasında ortaya çıkan, çarpıntı veya bayılma ile birlikte görülen ağrılarda kalp ve dolaşım sistemi hastalıkları açısından inceleme yapılması önemlidir.
Kalp kaynaklı göğüs ağrısına neden olabilen hastalıklar farklı mekanizmalarla ortaya çıkabilir. Bu nedenle her çocuğun şikâyeti ve klinik bulguları ayrı değerlendirilmelidir.
Bazı doğumsal kalp hastalıkları çocukluk döneminde göğüs ağrısına neden olabilir. Kalbin yapısını etkileyen bu hastalıklar, dolaşım sisteminin normal çalışmasını bozarak çeşitli belirtilere yol açabilir.
Göğüs ağrısına eşlik edebilen diğer bulgular arasında:
yer alabilir.
Kalp kasının yapısını veya fonksiyonunu etkileyen hastalıklar kardiyomiyopati olarak adlandırılır.
Bazı kardiyomiyopatilerde:
görülebilir.
Özellikle ailede kalp kası hastalığı öyküsü bulunan çocuklarda dikkatli değerlendirme önemlidir.
Kalp kapaklarında bulunan bazı doğumsal veya sonradan gelişen sorunlar, kalbin çalışma yükünü artırarak göğüs ağrısına neden olabilir.
Bu durumlarda:
Kapak hastalıklarının değerlendirilmesinde ekokardiyografi önemli rol oynar.
Kalbin normal ritminin bozulduğu durumlarda çocuklar bazen göğüs ağrısı hissedebilir.
Ritim bozukluklarına eşlik edebilen belirtiler şunlardır:
Bu durumlarda EKG ve Holter ritim kaydı gibi incelemeler gerekebilir.
Kalbi besleyen damarların doğumsal yapısal farklılıkları nadir görülmekle birlikte çocuk kardiyolojisinde önem taşır.
Bazı koroner arter anomalilerinde:
ortaya çıkabilir.
Bu nedenle özellikle spor sırasında gelişen göğüs ağrıları dikkatle değerlendirilmelidir.
Nadir de olsa kalp zarı iltihabı (perikardit) veya kalp kası iltihabı (miyokardit) gibi durumlar göğüs ağrısına neden olabilir.
Bu hastalıklarda göğüs ağrısına ek olarak:
gibi belirtiler görülebilir.
Çocuklarda görülen göğüs ağrılarının büyük bölümü kalp hastalığı ile ilişkili değildir. Ancak bazı belirtiler göğüs ağrısının kalp kaynaklı olabileceğini düşündürebilir ve çocuk kardiyolojisi değerlendirmesini gerekli kılabilir.
Kalp kaynaklı göğüs ağrıları genellikle belirli özellikler taşır ve çoğu zaman başka bulgularla birlikte ortaya çıkar.
Çocuk kardiyolojisinde en dikkat edilmesi gereken durumlardan biri, göğüs ağrısının koşma, merdiven çıkma, spor yapma veya yoğun fiziksel aktivite sırasında ortaya çıkmasıdır.
Özellikle:
göğüs ağrıları ayrıntılı değerlendirilmelidir.
Kalbin hızlı, düzensiz veya güçlü attığının hissedilmesi çarpıntı olarak tanımlanır.
Göğüs ağrısına;
eşlik ediyorsa ritim bozuklukları açısından inceleme gerekebilir.
Göğüs ağrısı ile birlikte:
görülmesi çocuk kardiyolojisi açısından önemli kabul edilir.
Özellikle egzersiz sırasında gelişen bayılmalar mutlaka değerlendirilmelidir.
Göğüs ağrısına eşlik eden nefes darlığı bazı kalp hastalıklarında görülebilir.
Çocukta:
gibi durumlar varsa ayrıntılı inceleme gerekebilir.
Daha önce rahatlıkla yaptığı aktivitelerde zorlanmaya başlayan çocuklarda kalp ve dolaşım sistemi değerlendirilmelidir.
Örneğin:
gibi belirtiler önemli olabilir.
Göğüs ağrısı yaşayan çocuklarda aile öyküsü de büyük önem taşır.
Özellikle:
bulunuyorsa çocuk kardiyolojisi değerlendirmesi geciktirilmemelidir.
Aşağıdaki belirtilerden biri göğüs ağrısına eşlik ediyorsa uzman değerlendirmesi önerilir:
Bu belirtiler her zaman ciddi bir kalp hastalığını göstermese de ayrıntılı inceleme gerektirebilir.
Çocuklarda göğüs ağrısının değerlendirilmesinde en önemli adım ayrıntılı öykü ve fizik muayenedir. Çünkü göğüs ağrısının nedeni çoğu zaman yalnızca ağrının özellikleri ve çocuğun klinik durumu değerlendirilerek büyük ölçüde anlaşılabilir.
Çocuk kardiyolojisi uzmanı, ağrının kalp kaynaklı olup olmadığını belirlemek için öncelikle çocuğu ve ailesini ayrıntılı şekilde dinler. Daha sonra gerekli görülürse çeşitli tetkikler planlanır.
Muayene sırasında aşağıdaki soruların cevapları önem taşır:
Bu bilgiler tanı sürecinin temelini oluşturur.
Çocuk kardiyolojisi muayenesinde;
Fizik muayene birçok durumda önemli ipuçları sağlayabilir.
EKG, kalbin elektriksel aktivitesini değerlendiren basit ve ağrısız bir incelemedir.
EKG ile:
değerlendirilebilir.
Göğüs ağrısı ile başvuran çocuklarda en sık kullanılan ilk tetkiklerden biridir.
Ekokardiyografi, kalbin ultrason ile görüntülenmesini sağlayan bir yöntemdir.
EKO sayesinde:
ayrıntılı şekilde değerlendirilebilir.
İşlem ağrısızdır ve radyasyon içermez.
Göğüs ağrısına çarpıntının eşlik ettiği durumlarda Holter incelemesi istenebilir.
Holter cihazı, kalp ritmini genellikle 24 saat boyunca kaydeder ve günlük yaşam sırasında oluşan ritim problemlerinin tespit edilmesine yardımcı olabilir.
Özellikle spor sırasında ortaya çıkan göğüs ağrılarında efor testi planlanabilir.
Bu test sırasında çocuğun kalp ritmi ve dolaşım sistemi fiziksel aktivite altında değerlendirilir.
Efor testi;
yararlı olabilir.
Hayır. Her çocuk için aynı incelemeler gerekli değildir.
Tetkiklerin seçimi;
göre belirlenir.
Bu nedenle bazı çocuklarda yalnızca muayene yeterli olurken, bazı çocuklarda daha ayrıntılı incelemeler planlanabilir.
Çocuklarda göğüs ağrısı çoğu zaman ciddi bir kalp hastalığından kaynaklanmasa da bazı durumlarda çocuk kardiyolojisi değerlendirmesi gerekebilir. Özellikle ağrının özellikleri ve eşlik eden belirtiler, uzman incelemesinin gerekli olup olmadığı konusunda önemli ipuçları verir.
Ailelerin göğüs ağrısı nedeniyle paniğe kapılması doğru değildir. Ancak bazı bulguların varlığında değerlendirmeyi geciktirmemek de büyük önem taşır.
Bu durumlarda çocuk kardiyolojisi uzmanı tarafından değerlendirme yapılması uygun olacaktır.
Özellikle düzenli spor yapan çocuklarda egzersiz sırasında ortaya çıkan göğüs ağrıları dikkatle değerlendirilmelidir.
Ağrı;
ortaya çıkıyorsa çocuk kardiyolojisi incelemesi gerekebilir.
Çocuk kardiyolojisi değerlendirmesinde öncelikle ayrıntılı öykü alınır ve fizik muayene yapılır.
Gerekli görüldüğünde:
gibi incelemeler planlanabilir.
Bu değerlendirmeler sayesinde göğüs ağrısının kalp ile ilişkili olup olmadığı büyük ölçüde ortaya konulabilir.
Göğüs ağrısı olan çocukların büyük kısmında ciddi bir kalp hastalığı bulunmasa da nadir görülen bazı kalp hastalıklarının erken dönemde tanınması önemlidir.
Erken değerlendirme sayesinde:
Çocuklarda göğüs ağrısı sık görülen bir şikâyettir. Ancak ağrının nedeni mutlaka değerlendirilmeli, özellikle eforla ortaya çıkan veya tekrarlayan ağrılar ihmal edilmemelidir.
Her zaman değildir. Çocukluk çağındaki göğüs ağrılarının büyük bölümü kalp hastalığından kaynaklanmaz. Ancak bazı durumlarda altta yatan kalp hastalıklarının belirtisi olabilir.
Kalp kaynaklı göğüs ağrıları çocuklarda nadir görülür. Buna rağmen eforla ortaya çıkan veya çarpıntı, bayılma ve nefes darlığı ile birlikte görülen ağrılar değerlendirilmelidir.
Spor sırasında ortaya çıkan göğüs ağrıları çocuk kardiyolojisi açısından önem taşır ve uzman değerlendirmesi gerektirebilir.
Her çocukta gerekli değildir. EKG ihtiyacı, muayene bulgularına ve şikâyetlerin özelliklerine göre belirlenir.
Üfürüm duyulması, doğumsal kalp hastalığı şüphesi, eforla ortaya çıkan belirtiler veya muayenede açıklanması gereken bulguların bulunması durumunda EKO istenebilir.
Çarpıntı ve göğüs ağrısının birlikte görülmesi ritim bozuklukları açısından değerlendirme gerektirebilir. Bu nedenle çocuk kardiyolojisi uzmanına başvurulması önerilir.
Bayılma ile birlikte görülen göğüs ağrıları önemli kabul edilir ve gecikmeden tıbbi değerlendirme yapılmalıdır.
Özellikle kalp ile ilişkili olabileceği düşünülen durumlarda çocuk kardiyolojisi uzmanına başvurulması uygun olacaktır.
Evet. Ailede genç yaşta ani ölüm, kardiyomiyopati veya kalıtsal ritim bozukluğu öyküsü bulunuyorsa göğüs ağrısı daha dikkatli değerlendirilmelidir.